شکستگی ترقوه؛ علائم، تشخیص و درمان

درباره پزشک: — متخصص دارای بورد جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی)، شماره نظام پزشکی ۹۷۱۶۱
تصویر آناتومی شانه

شکستگی ترقوه | علائم، تشخیص، درمان بدون جراحی و جراحی

شکستگی ترقوه یکی از شایع‌ترین شکستگی‌های شانه است. با علائم، انواع شکستگی، روش‌های تشخیص، درمان محافظه‌کارانه، جراحی و مراقبت‌های پس از درمان آشنا شوید.

شکستگی ترقوه چیست؟

شکستگی ترقوه (Clavicle Fracture) یکی از شایع‌ترین شکستگی‌های اندام فوقانی است و در تمام گروه‌های سنی دیده می‌شود. استخوان ترقوه مانند پلی بین استخوان جناغ و کتف عمل می‌کند و نقش مهمی در انتقال نیرو از اندام فوقانی به تنه و حفظ موقعیت طبیعی شانه دارد.

بیشتر شکستگی‌های ترقوه در اثر زمین خوردن روی شانه یا دست باز، تصادفات یا آسیب‌های ورزشی ایجاد می‌شوند. در بسیاری از بیماران، درمان بدون جراحی موفقیت‌آمیز است، اما در برخی شکستگی‌ها جراحی می‌تواند نتیجه عملکردی بهتری ایجاد کند.

ترقوه استخوانی S شکل است که از سه قسمت تشکیل می‌شود:

حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد شکستگی‌ها در یک‌سوم میانی رخ می‌دهند، زیرا این قسمت باریک‌تر بوده و مقاومت کمتری در برابر نیروهای خمشی دارد.

شکستگی‌های قسمت خارجی و داخلی شیوع کمتری دارند، اما ممکن است با آسیب رباط‌ها یا مفاصل مجاور همراه باشند.

شایع‌ترین علل عبارت‌اند از:

در سالمندان، حتی زمین خوردن ساده نیز ممکن است باعث شکستگی شود.

بیماران معمولاً با علائم زیر مراجعه می‌کنند:

در شکستگی‌های جابه‌جا شده، ممکن است برجستگی یا زاویه غیرطبیعی استخوان در زیر پوست دیده شود.

چگونه شکستگی ترقوه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص معمولاً با شرح حال، معاینه و رادیوگرافی انجام می‌شود.

پزشک موارد زیر را بررسی می‌کند:

در شکستگی‌های شدید، بررسی دقیق پوست اهمیت زیادی دارد، زیرا قطعات استخوان ممکن است به پوست فشار وارد کنند.

تصویربرداری

رادیوگرافی اولین و مهم‌ترین روش تشخیصی است و معمولاً برای تعیین محل شکستگی، میزان جابه‌جایی و کوتاه‌شدگی استخوان کافی است.

در شکستگی‌های پیچیده، به‌ویژه در قسمت داخلی یا خارجی ترقوه، یا در صورت شک به آسیب‌های همراه، ممکن است سی‌تی‌اسکن (CT Scan) نیز درخواست شود.

انواع شکستگی ترقوه

از نظر محل، شکستگی‌ها به سه گروه تقسیم می‌شوند:

شکستگی یک‌سوم میانی

شایع‌ترین نوع شکستگی است و در بسیاری از موارد با درمان مناسب نتایج خوبی دارد.

شکستگی قسمت خارجی (Distal Clavicle)

این شکستگی‌ها ممکن است با پارگی رباط‌های کوراکوکلاویکولار همراه باشند و بسته به میزان ناپایداری، احتمال نیاز به جراحی بیشتر است.

شکستگی قسمت داخلی (Medial Clavicle)

نادرترین نوع شکستگی است و به دلیل نزدیکی به عروق بزرگ و راه هوایی، نیازمند ارزیابی دقیق‌تری است.

انتخاب روش درمان به عوامل زیر بستگی دارد:

درمان بدون جراحی نتایج بسیار خوبی ایجاد می‌کند، اما در برخی شکستگی‌های ناپایدار یا جابه‌جا شده، جراحی می‌تواند احتمال جوش خوردن مناسب و بازگشت عملکرد را افزایش دهد.

درمان بدون جراحی شکستگی ترقوه

بیشتر شکستگی‌های ترقوه، به‌ویژه اگر جابه‌جایی کمی داشته باشند، بدون جراحی درمان می‌شوند.

درمان محافظه‌کارانه معمولاً شامل موارد زیر است:

امروزه در بیشتر بیماران اسلینگ ساده نسبت به بانداژ هشتی (Figure-of-Eight Bandage) ترجیح داده می‌شود، زیرا راحت‌تر بوده و نتایج مشابه یا بهتری دارد.

چه زمانی جراحی لازم است؟

همه شکستگی‌های ترقوه نیاز به جراحی ندارند، اما در برخی شرایط، درمان جراحی نتایج بهتری ایجاد می‌کند.

اندیکاسیون‌های قطعی

اندیکاسیون‌های نسبی

تصمیم نهایی باید با در نظر گرفتن سن، شغل، میزان فعالیت و انتظارات بیمار انجام شود.

پلاک و پیچ (Plate Fixation)

رایج‌ترین روش درمان شکستگی‌های جابه‌جا شده قسمت میانی ترقوه است. این روش امکان جااندازی دقیق و پایداری مناسب را فراهم می‌کند.

فیکساسیون داخل کانال استخوان (Intramedullary Fixation)

در برخی شکستگی‌های منتخب، می‌توان از میخ یا ایمپلنت‌های داخل کانال استخوان استفاده کرد.

درمان شکستگی‌های لترال

در شکستگی‌های ناپایدار قسمت خارجی، بسته به الگوی شکستگی ممکن است از:

استفاده شود.

مراقبت‌های پس از درمان

پس از درمان، چه جراحی و چه غیرجراحی، برنامه توانبخشی اهمیت زیادی دارد.

مراحل کلی شامل:

زمان شروع هر مرحله باید بر اساس نوع شکستگی، پایداری فیکساسیون و نظر جراح تعیین شود.

عوارض احتمالی شکستگی ترقوه

اگرچه بیشتر بیماران بهبود خوبی پیدا می‌کنند، اما عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

بیشتر این عوارض با تشخیص صحیح، انتخاب درمان مناسب و توانبخشی اصولی قابل پیشگیری یا کاهش هستند.

پرسش‌های متداول

آیا همه شکستگی‌های ترقوه نیاز به جراحی دارند؟

خیر. بیشتر شکستگی‌های ترقوه بدون جراحی درمان می‌شوند و نتیجه بسیار خوبی دارند. جراحی تنها در شکستگی‌های خاص یا ناپایدار توصیه می‌شود.

آیا پس از درمان برجستگی روی ترقوه باقی می‌ماند؟

در برخی بیماران، به‌ویژه پس از درمان غیرجراحی، ممکن است برجستگی کوچکی در محل جوش خوردن استخوان باقی بماند که معمولاً مشکل عملکردی ایجاد نمی‌کند.

چه زمانی می‌توان به ورزش بازگشت؟

بازگشت به ورزش به نوع شکستگی، روند جوش خوردن استخوان و وضعیت عملکرد شانه بستگی دارد و باید با تأیید پزشک انجام شود.

جمع‌بندی

شکستگی ترقوه یکی از شایع‌ترین آسیب‌های شانه است و در بیشتر بیماران با درمان مناسب، عملکرد طبیعی اندام فوقانی بازمی‌شود. انتخاب صحیح بین درمان محافظه‌کارانه و جراحی، بر اساس نوع شکستگی و نیازهای عملکردی بیمار، نقش مهمی در دستیابی به بهترین نتیجه دارد.

بازگشت به صفحه اصلی