پارگی روتاتورکاف شانه؛ علائم، تشخیص و بهترین روش درمان

درباره پزشک: — متخصص دارای بورد جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی)، شماره نظام پزشکی ۹۷۱۶۱
تصویر آناتومی شانه

پارگی روتاتورکاف شانه | علائم، تشخیص، درمان بدون جراحی و جراحی آرتروسکوپی

پارگی روتاتورکاف یکی از شایع‌ترین علل درد شانه است. با علائم، علت‌ها، روش‌های تشخیص، درمان بدون جراحی، آرتروسکوپی و مراقبت‌های پس از درمان آشنا شوید.

پارگی روتاتورکاف چیست؟

پارگی روتاتورکاف (Rotator Cuff Tear) یکی از شایع‌ترین علل درد و ضعف شانه در بزرگسالان است. روتاتورکاف از چهار عضله و تاندون تشکیل شده که سر استخوان بازو را در محل خود ثابت نگه داشته و حرکات ظریف و قدرتمند شانه را امکان‌پذیر می‌کنند.

وقتی یکی یا چند تاندون این مجموعه دچار پارگی شوند، حرکت شانه دردناک می‌شود و بیمار در انجام کارهای روزمره مانند بالا بردن دست، لباس پوشیدن یا برداشتن اجسام از قفسه‌های بلند دچار مشکل خواهد شد.

پارگی ممکن است به‌صورت ناگهانی پس از یک ضربه ایجاد شود یا در اثر فرسایش تدریجی تاندون‌ها طی سال‌ها به وجود آید.

روتاتورکاف از چه عضلاتی تشکیل شده است؟

چهار عضله اصلی روتاتورکاف عبارت‌اند از:

این عضلات علاوه بر ایجاد حرکت، مهم‌ترین پایدارکننده‌های مفصل شانه محسوب می‌شوند.

علت پارگی روتاتورکاف

دو مکانیسم اصلی باعث این آسیب می‌شوند.

پارگی ناشی از فرسایش

شایع‌ترین نوع پارگی است و معمولاً در افراد بالای ۴۰ تا ۵۰ سال دیده می‌شود.

عوامل خطر شامل:

در افراد جوان‌تر معمولاً بر اثر:

رخ می‌دهد.

علائم پارگی روتاتورکاف

شدت علائم به اندازه پارگی و تعداد تاندون‌های درگیر بستگی دارد.

شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

در پارگی‌های بزرگ، بیمار ممکن است حتی نتواند دست خود را از کنار بدن بالا بیاورد.

چه کسانی بیشتر در معرض پارگی روتاتورکاف هستند؟

احتمال بروز این آسیب در افراد زیر بیشتر است:

آیا پارگی روتاتورکاف خودبه‌خود خوب می‌شود؟

پارگی کامل تاندون معمولاً خودبه‌خود ترمیم نمی‌شود، زیرا دو سر تاندون از یکدیگر فاصله می‌گیرند و توانایی اتصال مجدد را ندارند.

با این حال، بسیاری از پارگی‌های کوچک یا ناقص با درمان مناسب می‌توانند بدون جراحی کنترل شوند و بیمار عملکرد قابل قبولی به دست آورد.

تشخیص پارگی روتاتورکاف

تشخیص دقیق پارگی روتاتورکاف بر اساس ترکیبی از شرح حال، معاینه بالینی و تصویربرداری انجام می‌شود. افتراق این آسیب از بیماری‌هایی مانند شانه یخ‌زده، سندرم گیرافتادگی، التهاب بورس یا دردهای ناشی از ستون فقرات گردنی اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان هر یک متفاوت است.

پزشک درباره موارد زیر سؤال خواهد کرد:

وجود درد شبانه همراه با ضعف در بالا بردن دست، به‌ویژه در افراد میانسال، احتمال پارگی روتاتورکاف را افزایش می‌دهد.

معاینه بالینی

در معاینه، متخصص ارتوپدی موارد زیر را بررسی می‌کند:

همچنین تست‌های اختصاصی برای بررسی هر یک از تاندون‌های روتاتورکاف انجام می‌شود. نتیجه این تست‌ها در کنار شرح حال، ارزش تشخیصی بالایی دارد.

رادیوگرافی (X-ray)

رادیوگرافی پارگی تاندون را نشان نمی‌دهد، اما برای رد شکستگی، دررفتگی، آرتروز، خار استخوانی و سایر تغییرات استخوانی ضروری است.

سونوگرافی

در دست افراد باتجربه، سونوگرافی می‌تواند پارگی بسیاری از تاندون‌های روتاتورکاف را تشخیص دهد و روشی سریع و کم‌هزینه است.

MRI

MRI دقیق‌ترین روش برای ارزیابی روتاتورکاف است و اطلاعات ارزشمندی درباره موارد زیر ارائه می‌دهد:

این اطلاعات در تصمیم‌گیری برای درمان، به‌ویژه در بیمارانی که احتمال جراحی دارند، اهمیت زیادی دارد.

درمان پارگی روتاتورکاف

درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

هدف درمان، کاهش درد، بازگرداندن عملکرد شانه و جلوگیری از پیشرفت پارگی است.

درمان بدون جراحی

در بسیاری از پارگی‌های کوچک یا پارگی‌های ناشی از فرسایش، ابتدا درمان غیرجراحی توصیه می‌شود.

این درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

بسیاری از بیماران با اجرای صحیح این برنامه درمانی، کاهش قابل‌توجهی در درد و بهبود عملکرد شانه تجربه می‌کنند.

نقش فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از ارکان اصلی درمان پارگی روتاتورکاف است. برنامه تمرینی باید متناسب با نوع و شدت آسیب طراحی شود و معمولاً شامل:

انجام صحیح تمرینات و پیگیری منظم، نقش مهمی در موفقیت درمان دارد. چه زمانی جراحی توصیه می‌شود؟

همه بیماران مبتلا به پارگی روتاتورکاف نیاز به جراحی ندارند. تصمیم‌گیری درباره جراحی بر اساس مجموعه‌ای از عوامل انجام می‌شود و تنها به مشاهده پارگی در MRI وابسته نیست.

جراحی معمولاً در شرایط زیر بیشتر مطرح می‌شود:

از سوی دیگر، در برخی سالمندان یا بیماران کم‌تحرک که درد و محدودیت عملکرد خفیفی دارند، درمان غیرجراحی می‌تواند نتایج رضایت‌بخشی داشته باشد.

آرتروسکوپی در درمان پارگی روتاتورکاف

امروزه بیشتر پارگی‌های روتاتورکاف با آرتروسکوپی شانه درمان می‌شوند. در این روش، جراح از طریق چند برش کوچک، دوربین و ابزارهای ظریف را وارد مفصل کرده و پس از بررسی کامل، تاندون پاره‌شده را به محل طبیعی خود روی استخوان بازو بازمی‌گرداند.

در صورت وجود مشکلات همراه مانند التهاب بورس، سندرم گیرافتادگی یا پارگی تاندون سر بلند عضله دوسر بازویی، این موارد نیز در همان جراحی قابل درمان هستند.

مزایای آرتروسکوپی

بعد از جراحی چه اتفاقی می‌افتد؟

موفقیت جراحی تنها به ترمیم تاندون وابسته نیست؛ توانبخشی پس از عمل بخش مهمی از درمان است.

مرحله اول (چند هفته اول)

مرحله دوم

مرحله سوم

مرحله چهارم

مدت دقیق هر مرحله بسته به اندازه پارگی، کیفیت تاندون، روش جراحی و شرایط بیمار متفاوت است.

اگر پارگی درمان نشود چه می‌شود؟

در برخی بیماران، بی‌توجهی به پارگی می‌تواند باعث پیشرفت آسیب شود. عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

به همین دلیل، ارزیابی زودهنگام توسط متخصص ارتوپدی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی موارد، تأخیر طولانی می‌تواند امکان ترمیم کامل تاندون را کاهش دهد.

پیشگیری از پارگی روتاتورکاف

اگرچه همه پارگی‌ها قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت نکات زیر می‌تواند خطر آسیب را کاهش دهد:

ارتباط این مقاله با سایر مقالات خوشه

برای آشنایی کامل با بیماری‌های شانه، مطالعه مقالات زیر نیز توصیه می‌شود:

جمع‌بندی

پارگی روتاتورکاف یکی از مهم‌ترین علل درد و ضعف شانه است و می‌تواند در اثر فرسایش تدریجی یا آسیب‌های ناگهانی ایجاد شود. تشخیص صحیح با معاینه تخصصی و تصویربرداری مناسب، پایه انتخاب بهترین روش درمان است.

بسیاری از بیماران با درمان‌های غیرجراحی شامل فیزیوتراپی، اصلاح فعالیت و کنترل درد بهبود می‌یابند. با این حال، در پارگی‌های کامل، آسیب‌های ناشی از ضربه، یا مواردی که ضعف عملکردی قابل‌توجه وجود دارد، ترمیم آرتروسکوپیک تاندون می‌تواند نتایج بسیار خوبی از نظر کاهش درد و بازگشت عملکرد شانه به همراه داشته باشد.

پیشنهاد مطالعه بعدی

بازگشت به صفحه اصلی