راهنمای بیماریهای ستون فقرات، کمر و گردن
از کجا شروع کنیم؟
کمردرد همیشه به معنی فتق دیسک نیست. درد مکانیکی عضلات و مفاصل، دیسک، تنگی کانال، لغزش مهره، پوکی استخوان و بعضی بیماریهای غیرستونفقراتی میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند. محل درد، انتشار آن، مدت علائم، سابقه ضربه و وجود ضعف یا اختلال حسی در انتخاب مسیر بررسی اهمیت دارد.
علائم هشدار
ضعف پیشرونده پا یا دست، بیاختیاری ادرار یا مدفوع، بیحسی ناحیه زینی، تب همراه درد ستون فقرات، کاهش وزن بیدلیل، درد شدید شبانه یا درد پس از ضربه باید زودتر بررسی شود.
تشخیص
ارزیابی با شرح حال و معاینه عصبی آغاز میشود. رادیوگرافی برای بررسی راستای مهرهها و تغییرات استخوانی مفید است. MRI زمانی ارزش بیشتری دارد که درد انتشاری، ضعف، اختلال حسی یا شک به فشار عصب مطرح باشد.
درمان غیرجراحی
بخش زیادی از دردهای کمر و گردن با اصلاح فعالیت، حفظ تحرک کنترلشده، دارو در صورت نداشتن منع مصرف و فیزیوتراپی هدفمند بهتر میشوند. تمرین مناسب باید با تشخیص و شرایط بیمار هماهنگ باشد.
چه زمانی جراحی مطرح میشود؟
ضعف عصبی پیشرونده، سندرم دماسبی، فشار واضح عصب همراه علائم پایدار یا درد ناتوانکنندهای که به درمان مناسب پاسخ نداده است از دلایل بررسی جراحیاند. نوع عمل به علت فشار و پایداری ستون فقرات بستگی دارد.
مراجعه در تنکابن
برای ویزیت، تصاویر و گزارشهای قبلی، فهرست داروها و شرح زمانی علائم را همراه داشته باشید. بیماران تنکابن، رامسر، عباسآباد و نشتارود میتوانند از صفحه نوبتدهی برای هماهنگی استفاده کنند.
مقالات این مجموعه
نقش کار و وضعیت بدن
نشستن یا ایستادن طولانی، بلند کردن بار با چرخش تنه و کار تکراری میتوانند علائم را تشدید کنند، اما معمولاً تنها علت بیماری نیستند. تنظیم ارتفاع صندلی و مانیتور، وقفههای کوتاه حرکتی و نزدیک نگه داشتن بار به بدن به کاهش فشار کمک میکند. در مشاغل سنگین، بازگشت تدریجی و محدودیت موقت بعضی فعالیتها ممکن است لازم باشد.
خواب و فعالیت روزانه
تشک بسیار نرم یا بسیار سفت الزاماً بهترین انتخاب نیست؛ مهم آن است که ستون فقرات در وضعیت راحت قرار گیرد و بیمار بتواند بدون افزایش درد بخوابد. استراحت مطلق طولانی معمولاً توصیه نمیشود. راه رفتن کوتاه و منظم و افزایش تدریجی فعالیت، در نبود علائم هشدار، از بیحرکتی کامل مناسبتر است.
دارو و تزریق
داروهای ضدالتهاب، شلکننده عضله یا داروهای درد عصبی برای همه بیماران مناسب نیستند و باید با توجه به بیماریهای معده، کلیه، قلب و داروهای همزمان انتخاب شوند. تزریق اپیدورال در بعضی دردهای ریشهای میتواند موقتاً التهاب را کاهش دهد، اما جایگزین تشخیص دقیق و برنامه توانبخشی نیست.
رزرو نوبت
هماهنگی برای معاینهانتخاب تمرین مناسب
تمرینات کششی یا تقویتی برای همه بیماران یکسان نیستند. در درد حاد ریشهای، تنگی کانال، پوکی استخوان یا پس از جراحی ممکن است بعضی حرکات نیاز به محدودیت داشته باشند. برنامه تمرینی باید بر اساس الگوی درد، معاینه عصبی و توانایی بیمار تنظیم شود و در صورت افزایش درد انتشاری یا ضعف متوقف و بازبینی شود.
پیگیری روند درمان
کاهش درد تنها معیار بهبود نیست. بهتر شدن خواب، افزایش مسافت راه رفتن، کاهش نیاز به دارو، برگشت حس و قدرت و توانایی انجام کارهای روزانه نیز اهمیت دارند. در صورت ثابت ماندن یا بدتر شدن علائم، تشخیص اولیه و برنامه درمان باید دوباره ارزیابی شود.